Publicaties & Nieuws

Scheiden

De fiscale oudedagsreserve bij echtscheiding

Auteur: Mr. Manon Groeneveld

Ondernemers die hun onderneming in de vorm van een eenmanszaak of vennootschap onder firma drijven en vrije beroepsbeoefenaren hebben de mogelijkheid om binnen hun onderneming te “sparen” voor een oudedagsvoorziening. Zij hebben namelijk ieder jaar de keuze om ten laste van de in dat jaar genoten winst een bedrag toe te voegen aan hun fiscale oudedagsreserve (FOR). Omdat deze toevoeging ten laste van de winst mag worden gebracht is daarover (nog) geen inkomstenbelasting verschuldigd.

Wanneer mogen ondernemers gebruik maken van deze regeling?

Om van deze mogelijkheid gebruik te mogen maken, dient de ondernemer aan een aantal voorwaarden te voldoen. Ten eerste moet er sprake zijn van een positief bedrijfsresultaat. Ten tweede moet de ondernemer voldoen aan het urencriterium, dat wil zeggen dat hij/zij ten minste 1225 uur per kalenderjaar in c.q. ten behoeve van de onderneming gewerkt moet hebben[1]. En de ondernemer mag bij het begin van het kalenderjaar de AOW-gerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt. Als aan deze drie voorwaarden is voldaan, mag er een jaarlijks vastgesteld percentage van de winst aan de FOR toegevoegd worden.

Scheiden en de FOR

Gedurende de tijd waarin de FOR wordt opgebouwd, is het niet verplicht om het bedrag van de reserve op een aparte (spaar)rekening te zetten. Het voor de FOR gereserveerde bedrag mag voor de bedrijfsvoering worden gebruikt. Maar, op het moment dat de ondernemer de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt of zijn/haar onderneming staakt, moet de FOR worden gestort op een lijfrenterekening, in een lijfrentepolis of bij het bedrijfsresultaat (de stakingswinst) worden gevoegd. In het laatste geval dient er direct inkomstenbelasting over het bedrijfsresultaat te worden voldaan. Als de FOR gebruikt wordt voor een lijfrente die periodiek tot uitkering komt, is over de uitkeringen inkomstenbelasting verschuldigd. 

Regelingen FOR

Gedurende de tijd waarin de FOR wordt opgebouwd, is het niet verplicht om het bedrag van de reserve op een aparte (spaar)rekening te zetten. Het voor de FOR gereserveerde bedrag mag voor de bedrijfsvoering worden gebruikt. Maar, op het moment dat de ondernemer de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt of zijn/haar onderneming staakt, moet de FOR worden gestort op een lijfrenterekening, in een lijfrentepolis of bij het bedrijfsresultaat (de stakingswinst) worden gevoegd. In het laatste geval dient er direct inkomstenbelasting over het bedrijfsresultaat te worden voldaan. Als de FOR gebruikt wordt voor een lijfrente die periodiek tot uitkering komt, is over de uitkeringen inkomstenbelasting verschuldigd. 

FOR bij echtscheiding als ondernemer

In onze praktijk behandelen wij met enige regelmaat echtscheidingen van ondernemers die tijdens hun huwelijk een FOR hebben opgebouwd. Als er tussen de ondernemer en zijn/haar echtgeno(o)t(e) sprake is van een gemeenschap van goederen en de onderneming in die gemeenschap valt, valt ook de FOR in de gemeenschap en deze dient dan ook bij de verdeling van de gemeenschap te worden betrokken.

Huwelijksevoorwaarden FOR

Indien de ondernemer is gehuwd onder het maken van huwelijkse voorwaarden is dat mogelijk anders. Omdat dit afhankelijk is van de inhoud van de huwelijkse voorwaarden, zal aan die situatie in dit artikel verder geen aandacht worden besteed. Mocht u over dit onderwerp een advies willen ontvangen dat is afgestemd op de inhoud van uw huwelijkse voorwaarden, kunt u op de wijze als onderstaand vermeld contact met ons opnemen.

Gemeenschap van goederen en de FOR

Als er sprake is van een gemeenschap van goederen waarbij de FOR in de verdeling betrokken dient te worden, zal de waarde daarvan bij de vaststelling van de waarde van de onderneming betrokken dienen te worden. Daarbij dient wel rekening te worden gehouden met de over de FOR nog te betalen inkomstenbelasting. Op enig moment zal er namelijk hoe dan ook inkomstenbelasting over de FOR betaald dienen te worden. Als de ondernemer in het kader van de echtscheiding een deel van de FOR aan zijn/haar ex dient te betalen, betekent dat voor de inkomstenbelasting een daling van de FOR en die vermindering dient (fiscaal) te worden opgeteld bij de over het desbetreffende boekjaar genoten winst. Dit leidt derhalve direct tot een belastingbetaling door de ondernemer. 

En over het deel dat de ondernemer zelf “behoudt” zal hij/zij in de toekomst ook inkomstenbelasting dienen te voldoen, namelijk bij staking van de onderneming dan wel als hij/zij de periodieke uitkeringen uit hoofde van de aangekochte lijfrente ontvangt. Bij de verdeling zal het brutobedrag van de FOR daarom gecorrigeerd dienen te worden voor deze latente belastingclaim. 

Advies bij echtscheiding en FOR

De advocaten van Beumer Advocaten kunnen u nader adviseren over de wijze waarop in het kader van een scheiding met deze latente belastingclaim omgegaan kan worden en/of de wijze waarop de gemaakte afspraken in een convenant vastgelegd kunnen worden. Neem dan ook contact met ons op indien u als ondernemer of als partner van een ondernemer wilt weten of en zo ja op welke wijze de opgebouwde FOR bij de financiële afwikkeling van uw huwelijk betrokken dient te worden. 

 



[1] Vanwege de coronacrisis is voor de periode van 1 januari 2021 tot 1 juli 2021 het urencriterium versoepeld. Voor die periode geldt dat ondernemers er vanuit mogen gaan dat zij tenminste 24 uur per week aan hun onderneming hebben besteed.